Enzan no Metsuke (遠山の目付)
Nie wpatruj się w napastnika, bo zostaniesz przez niego pochłonięty
O'Sensei Morihei Ueshiba
W japońskich sztukach walki, mocno związanych z władaniem mieczem (iaido) lub jego substytutem (kendo), metsuke jest określeniem specyficznego patrzenia na przeciwnika (zarówno fizycznego jak i urojonego). Skupianie wzroku na konkretnych elementach jak miecz, ręce, nogi czy twarz powoduje zawężenie widzenia peryferyjnego, dostrzegania całego otoczenia widzianego przez oczy jednocześnie co skutuje słabszą obroną.
Metsuke jest patrzeniem nie na przeciwnika, ale na jego sylwetkę w kontekście całości. Mimo że wzrok jest skierowany w osobę, to patrzy jakoby za nią, na przestrzeń ukrytą za postacią. Powoduje to zwiększenie widzenia peryferyjnego i pozwala na łatwiejsze dostrzeganie nawet minimalnych ruchów. Podobne spojrzenie jest domeną motocyklistów, skierowane na horyzont, na miejsce, w które się kierują. Patrzenie na konkretny obiekt (przeszkodę) powoduje nieśmiadomy ruch w jego kierunku zamiast ominięcia go.
Enzan no Metsuke znaczy "spojrzenie na odległe góry".
Długotrwały marsz, w środowisku, które nie daje silnych bodzców a zmiana jest powolna powoduje podobny efekt w umyśle. Przestaje on się skupiać na szczegółach, drobiazgach, ale wytrącony z kolein codzienności, skupiony na drodze, zaczyna 'patrzeć' bardziej holistycznie i spostrzega to, co umykało jego percepcji.
Łukasz Derkacz (c) 2025
